معماری زاهدان
 
 
شرحی بر دروس و تحویل کارهای دانشگاهی رشته معماری - دانشگاه آزاد زاهدان
 
دوستان خسته ی تحویل پروژه ها نباشید:

اما قبل از اینکه راجع به پروژه ی هفته ی آینده صحبت کنیم موضوعی که این هفته راجه بهش صحبت شد رو یک مرور کلی میکنیم :

احجام فضایی (سازه های فضارکار) :

احجامی هستند که با تکرار یک یا چند نوع شکل هندسی در کنار یکدیگر با زاویه ای فضایی پوسته ای سه بعدی را پدید می آورند که هر چه اشکال هندسی بوجود آورنده ی این پوسته بیشتر و زاویه ی ین این اشکال در فضا باز تر و ملایم تر باشد حجم فضایی ما به کره نزدیک تر میشود..... بعبارتی کره نوعی حجم فضایی خنثی است ( میتوانیم روی پوسته ی کره بینهایت شکل هندسی منتظم و ریز در نظر بگیریم که با یکدیگر همپوشانی کرده اند و تقریبا زاویه ی بین اشکال به صفر میل میکند در نتیجه در هر نقطه بر صفحه ی دو بعد کاملا مماس است)....... اما در سایر احجام فضایی به فراخور نوع و تعداد  اشکال هندسیی که در ترکیب و همپوشانی با هم پوسته ی شکل فضایی را بوجود می آورند با صفحات مماس در هر نقطه زاویه ای را بوجود می آورند که این زاویه ی مماس صفحه طبق فرمول قابل اندازه گیری است اما مورد بحث ما نیست :...... شاید در صورت نیاز در درس هندسه به آن پرداخته شود

شکل هندسی منتظم : به اشکال هندسی که در آنها تمام اضلاع و زوایا با یکدیگر کاملا برابرند شکل هندسی منتظم اطلاق میشود.

همپوشانی : منظور کنار هم قرار گرفتن اشکال هندسی به گونه ای که اضلاع بر یکدیگر منطبق شده و در فضا مماس بر پوسته ای کروی حرکت نموده - سطحی کروی را پوشش داده و حجمی فضایی بوجود آورند.......

 

انواع احجام فضایی : (چند وجهی ها - POLYHEDRONS )

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 ۱- چند وجهی های منتظم :

از همپوشانی و تکرار یک نوع شکل هندسی منتظم بوجود می آیند و پنج نمونه ی شناخته شده از آنها وجود دارد : ۱- چهار وجهی ( هرم با قاعده مثلث متساوی الاضلاع) ۲- شش وجهی یا مکعب ( با وجوه مربع)  ۳- هشت وجهی یا الماس ( با وجوه مثلث)  ۴- دوازده وجهی (با وجوه پنج ضلعی)  ۵ - بیست وجهی (با وجوه مثلث)

لازم به توضیح بیشتر نیست که وقتی میگوئیم ۲۰ وجهی منتظم با وجوه مثلث یعنی ۲۰ مثلث متساوی الاضلاع در ساخت آن شرکت داشته اند و این ۲۰ وجهی را بوجود آورده اند....... و برای هر احجام دیگر نیز همین طور! تعداد وجوه نمایانگر تعداد اشکال هندسی بوجود آورنده است.....

 

 

 

۲- چند وجهی های مرکب باقاعده :

از همپوشانی و تکرار دو یا چند نوع شکل هندسی منتظم بوجود می آیند و انواع بسیار متنوعی دارند بطور مثال : مربع و مثلث -  پنج ضلعی و مربع و مثلث - مربع و شش ضلعی - پنج ضلعی و شش ضلعی (توپ فوتبال ۴۰ تکه) - پنج ضلعی و مثلث - هشت ضلعی و مربع - ده ضلعی و مربع و شش ضلعی - شش ضلعی و مثلث - ده ضلعی و شش ضلعی و هشت ضلعی و مثلث (مدل طبلی) - پنج ضلعی و مثلث و شش ضلعی و ......

این مدلها صرفا جنبه ی مثال داشت - شما نیز میتوانید مدلهای جدید تری را با ترکیب این اشکال منتظم بوجود آورید- به طور مثال هفت ضلعی و هشت ضلعی را نیز میتوان با اشکال متنوعی ترکیب نمود....

    

۳- چند وجهی های مرکب بی قاعده :

از همپوشانی و تکرار اشکال هندسی منتظم و نا منتظم ( اشکالی که تمام اضلاع یا زوایای آنها برابر نیست اما مورد نظر ما آن دسته از اشکال نامنتظم هستند که کاملا به هم ریخته و بی قاعده نیستند و تقارن محوری دارند مثلا زوذنقه یا لوزی یا چند ضلعی هایی که اضلاعشان دو به دو با هم برابرند و از این قبیل ، به عبارتی نوعی نظم در آنها وجود دارد ) از ترکیب این اشکال با اشکال هندسی منتظم شکلهای کروی ما کمی کشیده تر و بیضوی تر به نظر می رسند ..... نمونه های بی شماری از این نوع احجام میتوان بوجود آورد - حتی با کمی تغییر در اندازه ی یا کشیدگی در چند وجهی های منتظم یا مرکب با قاعده میتوان آنها را تبدیل به انواع بی قاعده نمود..... اما به طور کلی انواع چند وجهی های لوزی دار - ذوزنقه دار و یا ترکیبی از اشکال منتظم هندسی و مثلهای متساوی الساقین ، این چنین چند وجهی هایی را بوجود می آورند....

* نکته :

- چند وجهی های منتظم ستاره ای شکل ( STAR POLYHEDRAS ) در هیچکدام از سه نمونه ی فوق جای نمیگیرند اما در واقع ترکیبی هستند از هرمهایی با قاعده ی چندوجهی های منتظم که ما دیگر قاعده ها را نمی بینیم (بعبارتی این هرمها از قاعده با هم همپوشانی میکنند و مثلثهای این هرمها روی پوسته قرار گرفته و به شکل ستارگان زیبا و منتظم جلوه گر می شوند )

 

و اما کاربرد چند وجهی ها :

به چند وجهی های بوجود آورنده ی احجام فضایی سازه های فضاکار نیز میگوئیم چرا که از این پوسته های فضائی برای پوشش دادن سطوح و سقفهای گسترده استفاده میشود و در مکانهایی که در زیر سقف و بار مرده ی سازه نمی بایستی ستون قرار گیرد و سطح وسیعی را بخواهیم بدون اجزائ سازه ای قائم پوشش دهیم از این نوع سازه ی پوسته ای استفاده میکنیم.... مزایای استفاده از این نوع سازه برای مقاصدی مشخص مانند فضاهای گل خانه ای و یا فضاهایی که تهویه و نور در آنها نقش عمده ای ایفا میکند بسیار زیاد است.... برای همین در نورگیرهای سقفی بسیار بزرگ در اماکن عمومی و همچنین سالنهای وسیع و در معرض نور کاربرد فراوان دارد..... علاوه بر این مزیت عمده ی دیگر این نوع سازه های پوسته ای - غشایی سبکی سازه و همچنین استتار اجزای سازه ایست بدین معنی که هیچگونه خرپا یا اجزای میله ای خارج از پوسته ی اصلی سازه وجود ندارد و بار های روی سازه از طریق پوسته به زمین انتقال میابد... گنبدهای ژئودزی از این دسته اند.....

اما در کار ما ساخت این چند وجهی ها و احجام فضایی ما را با خلق فضا و حس سه بعدی از محیط آشنا می سازد.... حس ایجاد یک فضای محصور را در دانشجویان تقویت خواهد کرد و همچنین آنان را در درک بهتر فضای سه بعدی کمک خواهد کرد.....

اما تمرینی که در کلاس انجام دادیم ساخت انواع چند وجهی ها ابتدا با مقوا و سپس با تلق بود چرا که فضای داخل چند وجهی بهتر درک شود.... مرجله ی بعد کار ما با این چند وجهی ها کار بر روی روابط درونی آنهاست.... بدین منظور از دانشجویان خواسته شده نمونه ای میله ای از یکی از این چند وجهی ها به انتخاب خود بسازند با ذکر این مورد که از بین چند وجهی های منتظم فقط بین دوازده وجهی و بیست وجهی حق انتخاب دارند یا میتوانند به جای چند وجهی منتظم نمونه ای مرکب انتخاب نمایند اما از مدلهای خیلی پیچیده و بی قاعده و یا نمونه های ستاره ای نیز نمی بایست انتخاب کنند.....

- نحوه ی ساخت :

ابتدا یک نمونه  ی کوچک مقوایی یا تلقی از آنچه که میخواهید میله ایش را بسازید تهیه میکنید ... برای اینکه شما و کسانی که در این کار به شما کمک میکنند یک تصویر کلی از آنچه قرار است ایجاد شود داشته باشند......

 برای ساخت نمونه ی میله ای به میله های فلزی نازک (مسی ) نیاز داریم که در ابزار فروشی ها موجود است.... این میله ها در قطرهای مختلف وجود دارند، قطری را انتخاب کنید که میله به راحتی خم نخورد اما راحت با انبر بریده شود .... یعنی قبل از خرید با انبر امتحان کنید (یا کسی که میخواهد میله ها را برای شما ببرد قطر میله ها را با زور و ابزار خودش بسنجد که موقع برش به مشکل بر نخورد).... این میله ها را هم میتوان با جوش حرارتی ملایم (کاربید) و هم با انواع هویه های خانگی یا الکتریکی (حرارتی یا برقی) به یکدیگر متصل نمود.... برای هر کدام تنها نیاز به یک خال جوش کوچک داریم.... اما تا زمانیکه خال جوش خود را کامل نگرفته زمان اندکی برای تنظیم زاویه و چک کردن اضلاع خواهید داشت.... اما چگونه اندازه ی اضلاع و زوایا را چک کنیم ؟ در ادامه خواهیم گفت....

 ابعاد حجم میله ای قرار شد به گونه ای باشد که دست ما به راحتی داحخل حجم میله ای برود.... حدود ارتفاع کار ما اگر بین ۳۰ تا ۴۰ سانت در بیاد خوب است.... سعی کنید با توجه به مدلی که انتخاب کردید حجم از این مقدار خیلی بزرک تر یا کوچک تر نشود که در هر دو حالت مرحله ی بعد کار ما با مشکل مواجه می شود.... (فکر میکنم اضلاع چند ضلعی ها را بین ۱۰ تا ۱۵ سانت ( ۱۲ سانت) بگیرید خوب باشد... ) سپس هر کدام از اشکال هندسی به کار رفته در ساخت این چند وجهی را در ابعاد مورد نظر یک نمونه میبایست بر روی مقوا ترسیم کنیم.... چرا ؟ برای اینکه هنگام جوش دادن میله ها به یکدیگر زاویه را بر روی شکل اصلی امتحان نموده و زوایایی دقیق بدست آوریم بدین ترتیب که هر دو میله ای که در ابعاد مورد نظر با هم جوش دادیم تا زمانیکه مکان جوش یر نشده باشد زمان اندکی داریم و زاویه ی میله ها می تواند کمی بازی کند اما مواظب باشید اگر میله سفت شده باشد تاب بر میدارد.... یک مزیت دیگر استفاده از طرح مقوایی به عنوان بیس این است که نمونه ی جوش خورده معمولا اندکی تاب بر میدارد و با گذاشتن آن بر روی یک سطح صاف ( سطح دوبعدی مقوا که شکل را روی آن ترسیم نموده ایم) میزان تاب آن با فاصله ای که از زمین در بعضی قسمتها میگیرد مشخص میشود..... اینجا دیگر کمی کار آهنگری باید انجام بدهید و با ضربه های ملایم سطح شکل میله ای خود را صاف کنید تا کاملا منطبق بر سطح قرار گیرد... (البته اگر میله ها از همان ابتدا بر روی نمونه ی ترسیم شده و بر سطح روی هم جوش داده شوند بهتر است چرا که تمیز تر و با تاب کمتر جوش خواهند خورد ، فقط مواظب باشید مقوا نسوزد!) - در کابینت سازی ها دستگاههای وجود دارد که فلزات را به راحتی خم می کنند .... اگر از یک کابینت ساز کمک میگیرید او میتواند از این دستگاه (به شرط دقت) و در صورتیکه کاملا واضح اندازه ی اضلاع را روی میله ها علامت زده باشید از این دستگاه برای خم کردن میله ها استفاده کند و سپس شما با توجه به شکلی که ترسیم نموده اید زوایا را تنظیم کنید.....

*** دقت کنید که ابتدا همه شکلها را درست نکنید که بعد بخواهید آنها را در کنار هم قرار دهید! دقیقا مثل کار با ماکارونی بعضی از اضلاع روی هم همپوشانی میکند و بعضی از شکلها ناقص خواهند بود! یعنی اولین اشکالی که جوش میخورند کامل هستند ولی در ادامه شما باید با توجه به آنچه کنار هم قرار میگیرند اشکال بعدی را به صورت ناقص درست کنید تا در مکان مورد نظر اضلاعی را که ندارند به صورت اشتراکی بدست آورند...... برای بدست آوردن زوایای فضایی هم سردر گم نشوید! از همان طریقی که مدلهای کوچک مقوایی و تلقی را میساختیم استفاده میکنیم فقط کافیست  چند شکل میله ای جوش خورده را آماده داشته باشید.... و آنها را برای ایجاد یک گوشه از چند وجهی کنار یکدیگر قرار دهید به گونه ای که کاملا منطبق بر هم همپوشانی کنند.....  توجه : برای اینکه حجمی صاف و تمیز بسازید حتما میبایست اندازه اضلاع و زوایا را درست و برابر بدست آورده باشید....برای این منظور وجود نمونه ی ترسیمی بر روی مقوا بسیار ضروری است.....

نحوه ی ترسیم چند ضلعی ها را هم که لابد همه بلدید!

اندازه زاویه ی داخلی یک n ضلعی =  n-2)  *180 /n)

 

نحوه ی ترسیم پنج ضلعی و شش ضلعی با کمک پرگار :

">پنج ضلعی   ">شش ضلعی

برای اینکه از صاف بودن میله های بریده شده مطمئن شویم کافیست آنها را بر روی سطحی صاف مانند زمین جوش داده و در صورت داشتن گونیای فلزی کافیست میله را منطبق بر ضلع گونیا قرار دهیم تا از صافی آن اطمینان حاصل شود..... حجم میله ای ساخته شده را نهایتا پرداخت کنید و آن را رنگ بزنید چرا که در آینده با آن زیاد کار خواهیم داشت.....

نهایتا نحوه ی توضیحات به گونه ای بود که مدل مورد نظر را دانشجویان خودشان بتوانند بسازند اما اگر خواستید هنگام جوش دادن قطعات از کسی کمک بگیرید در کنار وی باشید چرا که این شمائید که بخوبی حجم را می شناسید و از طرفی بد نیست که نحوه ی کار با هویه و جوش را یاد بگیرید.... پیشنهاد ما به شما این است که به صورت دسته جمعی و زیر نظر یک فرد متخصص (کسی که با جوش کار کرده باشد) خودتان مستقیما درگیر این موضوع شوید که نکات و تجربیات بسیار ارزنده ای برایتان خواهد داشت....

ّ**********

نکته ی بسیار مهم : کار با دستگاههای حرارتی و جوش بسیار خطرناک است...... هر چقدر هم سبک باشد اما اصول ایمنی را حتما رعایت کنید .......

این مدل میله ای برای تمرین کلاسی روز سه شنبه ی همین هفته است و در صورتیکه مدل میله ای از کارتون نداشته باشید نمیتونید کار کلاسی این هفته رو انجام بدید و بیخودی نمره از دست میدید پس زمان رو غنیمت بشمرید و هر چه سریعتر شروع کنید......

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

- تحویل روز دوشنبه :

تحویل پروژه ای این هفته تحویل نهایی همان ترکیب احجام است که دو هفته ی پیش کار کردیم..... هدف از این تمرین طراحی یک سیمای شهری یا یک بر خیابان به صورت شماتیک بود.... یعنی فرض بر این بود که میخواهیم با این احجام و ترکیبات یک راسته ی خیابان را به صورت مدرن و با احجام متنوع طراحی کنیم.... قاعدتا مسئله ی خط آسمان و خط زمینه در یک سیمای شهری از اهمیت بالایی برخوردار است.... همچنین شما میتوانید این ترکیب احجام را بصورت یک مجموعه یا مجتمع با کاربری مشخص نیز ببینید مثلا یک مجموعه ی فرهنگی یا تجاری یا اداری و از این قبیل که این احجام در ترکیب با یکدیگر این مجموعه را بوجود آورده اند.... در این صورت نحوه ی استقرار احجام میتواند همانند راسته ی یک خیابان بر روی یک خط نباشد و دست شما در نحوه ی چیدمان حجمها بازتر است .... به هر حال انتخاب با خودتان است اما لب مطلب همین است که ترکیب میبایست زیبایی داشته باشد چرا که گویی شما میخواهید بخشی از شهرتان را با این احجام طراحی کنید...... لذا بازبینی ترکیب از دید ناظر اهمیت دارد..... میتوانید ترکیب ایجاد شده را در جلوی چشمانتان بگیرید و از دید ناظر قضاوت کنید - نماهایی که از کار میزنید نیز به شما در این امر کمک خواهد کرد..... به گونه ای این روند رفت و برگشتی را از نما به حجم و برعکس داشته باشید تا ترکیبات را به بهترین شکل ممکن اصلاح کنید.....

اما صورت برنامه : حداقل ۵ حجم (سعی میکنیم ترکیب حجمی مان خیلی شلوغ نشود) - در بین احجام میتوانید از صفحات (به صورت صاف یا قوسی) استفاده کنید که خالت سایه بان را القا میکند- تنوع در رنگ و مصالح بسیار خوب است اما سعی کنید کار خیلی رنگارنگ و شلوغ نشود.... از رنگهای سبک که در سیمای شهر به کار نمی رود استفاده نکنید (پروژه را کاملا عملکردی ببینید).... به نسبتها و تناسبات.... تنوع و ریتم در خط آسمان..... زوایای احجام با خط زمینه..... نحوه ی قرار گیری احجام در کنار یکدیگر و میزان تداخل آنها و بسیاری مسائل دیگر توجه کنید..... اگر بخواهیم حجمی را در میان سایر احجام شاخص کنیم از چه پارامترهایی میتوانیم استفاده کنیم!؟ ( ارتفاع - مصالح - رنگ وووو)

احجام از لحاظ نوع میتوانند تا دو مورد تکرار شوند اما در اندازه های متفاوت - ابعاد و ارتفاعات بین ۴ تا ۱۰ سانتیمتر ـ بعبارتی دست ما در این بین باز است که حجمهایی که میسازیم به لحاظ ابعاد و ارتفاع مابین این اعداد باشد..... حال نسبت و تناسبات بین احجام نیز بر عهده ی خود ماست.....

مصالح و متریال ساخت بر عهده خود شما اما تداخل احجام را به درستی نشان دهید ..... میتوانید از انواع تلق و اسفنج و یونولیت و فوم و مقوا ووووو استفاده کنید حتی بعضی جاها میتوانید احجام را میله ای بسازید...... استفاده از انواع صفحات صاف و قوسی و پوتر و میله نیز برای ایجاد ارتباط بصری میان احجام آزاد است.....

آنچه از شما نهایتا برای ارائه خواسته میشود : ۱- ماکت حجمی (کاملا ساده) ۲ - یک نمای ایزو متریک ۳- دو نما ( میتواند یک نما از مقابل و دیگری به صورت سایت پلان و دید از بالا باشد) ..... مقیاس ۱۰۰/۱

دقت کنید! ساخت ماکت حجمی و نمای ایزومتریک نصف نمره و دو نمایی که از ترکیب ساخته شده ی تان میزنید نصف دیگر نمره را خواهد داشت...... لذا نماها را بادقت ترسیم نموده و نسبتها و اندازه ها را رعایت کنید .... چه بسا هنگام نما زدن از احجامتان تغییراتی را نیز در جهت زیبا تر شدن ترکیب اعمال کنید! در واقع نما به شما کمک میکند نقاط ضعف ترکیبتان را از دید ناظر بیابید و اصلاح کنید..... راندو و سایه روشن در نما به آن جلوه میدهد.... دوری و نزدیکی احجام نسبت به هم و سایه هایی که بر هم ایجاد میکنند زیبایی خاصی به کار می بخشند...... ارائه و پرزانته ی کار بسیار مهم است!

 

 

موفق باشید

 |+| نوشته شده در  جمعه یازدهم اردیبهشت 1388ساعت 18:36  توسط ایمان نجی  | 
  بالا